8 Μαρτίου 1857: Οταν ξεσηκώθηκαν οι εργάτριες στη Νέα Υόρκη

ΗΜΕΡΟΔΡΟΜΟ:

Διεθνής Μέρα της Γυναίκας η 8η του Μάρτη, όμως δεν είναι πλατιά γνωστή η ιστορία της καθιέρωσης αυτής της επετείου. Η μέρα αυτή έχει τις ρίζες της βαθιά στην ιστορία του εργατικού κινήματος.

Η Β` διεθνής Συνδιάσκεψη των σοσιαλιστριών γυναικών, που συνήλθε στην Κοπεγχάγη το 1910, καθιέρωσε, μετά από πρόταση της επιφανούς προσωπικότητας του διεθνούς εργατικού κινήματος Κλάρας Τσέτκιν, τη μέρα της 8ης Μάρτη σαν Διεθνή Μέρα της Γυναίκας κάτω από δυο βασικά συνθήματα: την πάλη για τα δικαιώματά της και την πάλη για την ειρήνη.

Γιατί όμως, η επιλογή της συγκεκριμένης μέρας; Στις 8 του Μάρτη 1857, οι εργάτριες στα υφαντουργεία και στα ραφτάδικα της Νέας Υόρκης, κατεβαίνουν σε απεργία και διαδηλώσεις. Ζητούν ανθρώπινες συνθήκες δουλιάς και μείωση των ωρών εργασίας. Υπολογίζεται ότι οι γυναίκες εκείνη την εποχή δούλευαν στα εργοστάσια περίπου 16 ώρες τη μέρα ενώ οι μισθοί τους ήταν σημαντικά μικρότεροι απ’ τους μισθούς των ανδρών.

Ετσι στα αιτήματα των εργατριών της Νέας Υόρκης περιλαμβανόταν και η μείωση των ωρών εργασίας στις 10, αλλά και η εξίσωση των μισθών ανδρών και γυναικών. Ομως εκτός των άλλων διακρίσεων, οι εργάτριες είχαν να αντιμετωπίσουν και τη διάκριση που γινόταν ανάμεσα στους εργαζόμενους αγγλοσαξονικής καταγωγής και στους υπόλοιπους υπέρ των πρώτων.

Η απεργία της 8ης του Μάρτη 1857 ήταν απ’ τις σημαντικότερες στιγμές του εργατικού κινήματος διεθνώς, αφού έβαζε στην πρώτη γραμμή τα ζητήματα κατά της εκμετάλλευσης, κατά των φυλετικών διακρίσεων, κατά της ανισοτιμίας ανδρών και γυναικών.Αισθανόμενοι την απειλή μιας γενικευμένης εργατικής εξέγερσης, οι εργοστασιάρχες απαντούν με ομαδικές απολύσεις και εξαπολύουν τους «μπράβους», για να τρομοκρατήσουν τις εργάτριες που πρωτοστατούσαν στην απεργία. Παρά την τρομοκρατία, οι διαδηλώσεις εκείνης της μέρας χαρακτηρίστηκαν από το μέγεθος και τη μαχητικότητά τους. Στους εργοδότες και στην κυβέρνηση δεν έμενε άλλος δρόμος από το να χρησιμοποιήσουν την αστυνομία. Οι αστυνομικές δυνάμεις ρίχνονται με μανία πάνω στις εργάτριες, οι διαδηλώσεις βάφτηκαν στο αίμα.

Νέες αποκαλύψεις από το Juno της NASA για τα βάθη του Δία

Tο σκάφος Juno (Ήρα) της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA) έφερε στο φως νέα στοιχεία άγνωστα, έως τώρα για τον Δία, σχετικά με το βαρυτικό πεδίο του, την χαοτική ατμόσφαιρά του, τη σύνθεση του εσωτερικού του και τους πολικούς κυκλώνες του. Οι νέες αποκαλύψεις επιτρέπουν στους επιστήμονες να διαμορφώσουν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τον μεγαλύτερο πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος.

Έως σήμερα, οι αστρονόμοι δεν ήξεραν και πολλά πράγματα για το τι συμβαίνει κάτω από την εντυπωσιακή επιφάνεια του πλανήτη, παρά έκαναν κυρίως εικασίες. Όπως προκύπτει από τα νέα στοιχεία, το εσωτερικό του Δία είναι εξίσου εντυπωσιακό αλλά και ταραχώδες με το εξωτερικό του, καθώς διαθέτει μια περιστρεφόμενη «καρδιά» ρευστού υδρογόνου και ηλίου, τεράστιους αεροχείμαρρους που φθάνουν σε βάθος 3.000 χιλιομέτρων και εξωτικές ασυμμετρικές βαρυτικές ιδιότητες.

Οι ερευνητές έκαναν τέσσερις δημοσιεύσεις στο περιοδικό «Nature». Η πρώτη μελέτη, με επικεφαλής τον καθηγητή αεροδιαστημικής Λουτσιάνο Ίες του Πανεπιστημίου Σαπιέντσα της Ρώμης, δείχνει ότι το βαρυτικό πεδίο του αέριου γίγαντα εμφανίζει μεγάλες διακυμάνσεις από τον βόρειο έως τον νότιο πόλο, πράγμα απρόσμενο για ένα ρευστό πλανήτη που περιστρέφεται γρήγορα. Οι διακυμάνσεις αυτές, αποδίδονται στην κυκλοφορία της ατμόσφαιρας και των ασύμμετρων ισχυρών ανέμων στο εσωτερικό του, οι οποίοι κινούνται σε αντίθετες κατευθύνσεις και με διαφορετικές ταχύτητες.

Η δεύτερη έρευνα, με επικεφαλής τον καθηγητή πλανητικής επιστήμης Γιοχάι Κάσπι του Ινστιτούτου Επιστημών Weizmann του Ισραήλ, δείχνει ότι αυτοί οι «αεροχείμαρροι» φθάνουν σε βάθος έως 3.000 χιλιομέτρων, κάτω από την επιφάνεια των νεφών (περίπου στο ένα δωδέκατο της ακτίνας του πλανήτη). Επίσης, εκτιμάται ότι η ταραχώδης και βαριά ατμόσφαιρα του Δία καταλαμβάνει περίπου το 1% της συνολικής μάζας του πλανήτη, καταλαμβάνοντας πολύ μεγαλύτερο μέρος του Δία από ό,τι πίστευαν έως τώρα οι αστρονόμοι (στη Γη η ατμόσφαιρα καταλαμβάνει μόλις το ένα εκατομμυριοστό της μάζας της).

Η τρίτη μελέτη, με επικεφαλής τον πλανητικό επιστήμονα Τριστάν Γκιγιό του Πανεπιστημίου της Κυανής Ακτής στη Νίκαια, συμπέρανε ότι σε βάθος μεγαλύτερο των 3.000 χιλιομέτρων κάτω από τα νέφη, το βαθύ εσωτερικό του Δία είναι ένα πυκνό ρευστό που αποτελείται από ένα μίγμα υδρογόνου και ηλίου (με ίχνη μεθανίου και αμμωνίας), το οποίο όμως περιστρέφεται σαν μια στερεή μάζα. Στον πυρήνα του πλανήτη -όπου η πίεση είναι περίπου δέκα εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από ό,τι στην επιφάνεια της Γης- εκτιμάται ότι μέσα στο μεταλλικό αέριο υδρογόνο «πλέουν» -όπως τα κομματάκια κρέας σε μια σούπα- μεταλλικά στερεά πετρώματα.

Η τέταρτη έρευνα, με επικεφαλής τον Αλμπέρτο Αντριάνι του Ινστιτούτου Αστροφυσικής και Πλανητολογίας της Ρώμης, βρήκε ότι οι κυκλώνες ταχύτητας 350 χιλιομέτρων στους πόλους του Δία δημιουργούν πολυγωνικά σχήματα με μεγάλη διάρκεια. Στο βόρειο πόλο οκτώ κυκλώνες περιμετρικοί του πόλου περιστρέφονται γύρω από έναν άλλο κυκλώνα, ενώ στο νότιο πόλο πέντε τέτοιοι κυκλώνες κινούνται πέριξ ενός έκτου. Κάθε κυκλώνας έχει μέγεθος πολλών χιλιάδων χιλιομέτρων. Η αιτία και ο μηχανισμός του σχηματισμού αυτών των κυκλώνων παραμένουν άγνωστοι.

Το Juno περιφέρεται από 2016 γύρω από τον Δία με μια ελλειπτική τροχιά διάρκειας 53 ημερών. Ο αρχικός προγραμματισμός είναι ότι το σκάφος θα ολοκληρώσει την αποστολή του φέτος τον Ιούλιο, αλλά η NASA μπορεί να την παρατείνει. Το Juno είναι το δεύτερο σκάφος που τέθηκε σε τροχιά γύρω από το Δία, καθώς είχε προηγηθεί το Galileo μεταξύ 1995-2003. Όμως το Juno είναι το πρώτο που, χάρη στα εξελιγμένα όργανά του, μπορεί να 'δει' κάτω από τα πυκνά νέφη του πλανήτη.

Ο Δίας έχει διάμετρο περίπου 143.000 χιλιομέτρων, έναντι μόνο 12.750 χλμ. της Γης. Είναι τόσο μεγάλος, που στο εσωτερικό του χωράνε 1.300 πλανήτες σαν τη Γη.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σαν σήμερα δολοφονήθηκε ο Μαρίνος Αντύπας. Ο δράστης αθωώθηκε, επειδή το δικαστήριο έκρινε ότι ο Αντύπας τον ξύπνησε και αυτό τον εκνεύρισε!...

Από ΒΑΘΥ ΚΟΚΚΙΝΟ :

Ο Μαρίνος Αντύπας γεννήθηκε το 1872 στην Κεφαλονιά. Μαθητής ακόμα στο Γυμνάσιο του Αργοστολίου ήρθε σε επαφή με τις ριζοσπαστικές ιδέες της εποχής και έγινε από τους πρώτους φλογερούς σοσιαλιστές. Σπούδασε Νομικά στην Αθήνα και συμμετείχε στην κρητική επανάσταση κατά των Τούρκων το 1897, όπου γνωρίστηκε με τον Ελευθέριο Βενιζέλο.

Συνελήφθη το 1905, επειδή κατήγγειλε δημόσια τα Ανάκτορα για προδοσία. Όταν αποφυλακίστηκε, επέστρεψε στην Κεφαλονιά και εξέδωσε εφημερίδα με τον τίτλο “Ανάστασις”, με την οποία κατήγγειλε τις άρχουσες τάξεις. Μετά από μια σύντομη διαμονή στη Ρουμανία, επέστρεψε στην Ελλάδα.

 Το 1906 ο Αντύπας έφθασε στη Θεσσαλία και ανέλαβε επιστάτης στη γη του θείου του. Για να δεχθεί τη θέση, έθεσε τους όρους του και έλαβε ρητή διαβεβαίωση ότι θα ασκούσε το έργο του με απόλυτη ελευθερία κινήσεων. Φυσικά, η συμπεριφορά του δεν θύμιζε σε τίποτα τους βάναυσους και τρομακτικούς επιστάτες των περισσότερων τσιφλικάδων, που καταπατούσαν κάθε δικαίωμα κολίγων.

Ο Μαρίνος Αντύπας αναπόφευκτα ήρθε σε αντιπαράθεση με τον επιστάτη του Μεταξά, τον σκληρό και θηριώδη Κυριακό.
Ο Αντύπας ζήτησε την απόλυσή του, αλλά δεν εισακούσθηκε γιατί ο άλλος επιστάτης δεν ανήκε στη δικαιοδοσία του Σκιαδαρέση. Το μόνο που κατάφερε ήταν να εξασφαλίσει έναν εχθρό που σύντομα αποδείχθηκε θανάσιμος!

Οκτάωρο και δικαιώματα 

Από την πρώτη γνωριμία, ο Μαρίνος προκάλεσε αίσθηση στους κολίγους που τον άκουγαν να τους “δασκαλεύει” για οκτάωρο και εργασιακά δικαιώματα. Να απαιτεί σχολεία για τα φτωχά παιδιά, δρόμους και γιατρούς για όλους. Να ζητά να γκρεμιστούν τα χαμόσπιτα, οι ονομαζόμενες χαμοκέλες, και να χτιστούν κανονικά σπίτια για τους εργάτες της γης. Εκείνο όμως που πραγματικά σόκαρε, ήταν ότι εξέφραζε ανοικτά το αίτημα να δοθεί γη στους ακτήμονες εργάτες, γη που θα την έπαιρναν από τους τσιφλικάδες! Έτσι, το αίτημα της αναδιανομής εκφραζόταν απροκάλυπτα και ηχηρά για πρώτη φορά στην απελευθερωμένη από τους Τούρκους Ελλάδα.

Ο Αντύπας δεν ήταν παθητικός σοσιαλιστής που διακήρυττε τις ιδέες του μόνο σε όσους τον συναναστρέφονταν. Γύριζε στα καφενεία και παρακινούσε τους αγρότες να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους, δικαιώματα που οι περισσότεροι δεν γνώριζαν καν, καθώς θεωρούσαν την κακοποίηση και την εκμετάλλευση τους άδικο, αλλά νόμιμο δικαίωμα των τσιφλικάδων. Γρήγορα απέκτησε κι άλλους φανατικούς εχθρούς που σχεδίαζαν την εξόντωσή του.

Το χαστούκι στον Σλήμαν 

Η αντίστροφη μέτρηση για τον Αντύπα άρχισε με το φραστικό επεισόδιο που είχε στην Αθήνα με τον Αγαμέμνονα Σλήμαν, γιο του περίφημου αρχαιολόγου που ανακάλυψε την Τροία. Ο Σλήμαν ήταν βουλευτής και μεγαλοτσιφλικάς στην Αγιά Θεσσαλίας. Με απαξιωτικό τρόπο αυτός και κυρίως η ελληνογερμανίδα γυναίκα του αποκαλούσαν τον Αντύπα “λούμπεν” και εξέφραζαν δημόσια την απέχθειά τους, λέγοντας ότι “είναι θρασύς” που τολμά να περνά από μπροστά τους και να τους κοιτάζει.

Ο Αντύπας το πληροφορήθηκε και, όταν τυχαία τους συνάντησε σ’ ένα καφενείο, ζήτησε εξηγήσεις. Λέγεται ότι ο Αντύπας ρώτησε τον Σλήμαν: “Γιατί με κατηγορείς;” και ο πολιτικός-τσιφλικάς του απάντησε: “Σε κατηγορώ με το δικαίωμα ενός ελεύθερου πολίτη”. Τότε ο Αντύπας τον χαστούκισε δυνατά σχολιάζοντας: “Τότε κι εγώ σε χαστουκίζω με το δικαίωμα ενός ελεύθερου πολίτη”.
Όπως γράφτηκε, “το χαστούκι ακούστηκε σε όλη την Ελλάδα” και έδωσε το μέτρο της ανυποταγής απέναντι στους τσιφλικάδες, τους επιστάτες και φυσικά το κράτος.

Τότε για δέυτερη φορά, ο φλογερός κοινωνικός επαναστάτης βρέθηκε στη φυλακή. Η απολογία του στη δίκη ήταν ένα δριμύ κατηγορώ ενάντια στο κράτος και τους τσιφλικάδες: “Εις τη Θεσσαλίαν η κατάστασις είναι αθλία και η εικών απαισία. Έλληνες αδελφοί μας, γυμνοί και κατίσχνοι, εφ’ ων τα οστά μόνον και η επιδερμίς προσκολλώνται, χρησιμεύουσιν ως φορτηγά ζώα των ημεδαπών τυράννων”.
Και η καταδίκη του, εικοσαήμερη φυλάκιση.

Η δολοφονία και η παρακαταθήκη

Ο Μαρίνος Αντύπας ως επιστάτης έμενε στο ίδιο οίκημα με τον άτεγκτο συνάδελφό του, Ιωάννη Κυριακό, τον αδίστακτο επιστάτη του Μεταξά. Στις 8 Μαρτίου 1907, ο Αντύπας επέστρεψε στον Πυργετό και πήγε για ύπνο στο κονάκι των επιστατών. Όταν προσπάθησε να ανέβει στον όροφο, διαπίστωσε ότι ο Κυριακός είχε κλειδώσει την πόρτα του διαδρόμου και έτσι δεν μπορούσε ν’ ανέβει στο δωμάτιό του για να κοιμηθεί μετά από μία κοπιαστική μέρα. Χτύπησε πέντε-έξι φορές την πόρτα του Κυριακού και στο τέλος του άνοιξε η γυναίκα του. Της έκανε παρατήρηση, αλλά αυτή δεν απάντησε. Σπάνια μιλούσε.

Το επόμενο βράδυ, στις 9 Μαρτίου του 1907, ο Αντύπας βρήκε και πάλι την πόρτα κλειστή. Άρχισε να τη χτυπά με μεγαλύτερη ένταση αυτή τη φορά. Τότε ακούστηκε ο Κυριακός να λέει στη γυναίκα του: “Πήγαινε να ανοίξεις μωρέ σ’ αυτό το παλιόσκυλο”. Ακολούθησε έντονο φραστικό επεισόδιο, με τον Αντύπα να φωνάζει: “Γιατί έκλεισες την πόρτα, αφού ξέρεις ότι είμαι κάτω και σε λίγο θα αποσυρθούμε στα δωμάτιά μας;”

Η ένταση κορυφώθηκε, με τον θηριώδη Κυριακό να αρπάζει τον μικροκαμωμένο Αντύπα και να τον τραβά στο δωμάτιό του. Οι μάρτυρες καταθέτουν ότι ξεκρέμασε την καραμπίνα από τον τοίχο και του έριξε. Η πρώτη μπαταριά τον τραυμάτισε ελαφρά, αλλά στη συνέχεια ο Κυριακός τον πυροβόλησε και δεύτερη φορά. Ο Αντύπας ξεψύχησε λίγη ώρα αργότερα στα χέρια του ξαδέρφου του, Παναγιώτη Σκιαδαρέση.
Τα τελευταία του λόγια ήταν η πολιτική του παρακαταθήκη στους αγρότες: “Ελευθερία, ισότης, αδελφότης”, ψέλλισε και πέθανε.

Ο αστυνόμος τηλεγράφησε αμέσως ότι “Αντύπας ραπίσας Κυριακού εφονεύθη αμυνομένου”. Δηλαδή, προτού ακόμη αρχίσει η ανακριτική διαδικασία, οι αρχές είχαν βγάλει πόρισμα ότι ο Aντύπας χτύπησε πρώτος κι ότι ο δολοφόνος ήταν σε άμυνα. Ήταν φανερό ότι το κατεστημένο ήθελε να προστατέψει τον δολοφόνο και σίγουρα δεν στενοχωρήθηκε καθόλου που ο Αντύπας βγήκε από τη μέση.

Η είδηση για τη δολοφονία απλώθηκε στον κάμπο σαν ανεξέλεγκτη φωτιά. Η σορός του Αντύπα μεταφέρθηκε από χωρικούς στη Λάρισα, όπου εκτέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα. “Είναι ανώτερον πάσης περιγραφής το μεγαλείον, όπερ ενείχεν η επιτάφιος πομπή, η συνέχουσα δε τα πλήθη συγκίνησις, ήτις εξερρήγνυτο, ενός πασχόντος λαού δύναται να παράσχη το μέτρον της μεγάλης συμφοάς”, έγραψε τότε η εφημερίδα Πανθεσσαλική.

Ο Κυριακός δικάστηκε, αλλά το δικαστήριο με μια μνημειώδη απόφαση τον αθώωσε, επειδή το θύμα του διατάραξε τον ύπνο! Ο δικαστής δέχθηκε ότι ο Μαρίνος Αντύπας εφονεύθη έπειτα από “βρασμό ψυχικής ορμής, που δημιουργήθηκε λόγω του ακατάλληλου της ώρας και λόγω του ύπνου της οικογενείας του δολοφόνου”.

Οι κολίγοι δεν ξέχασαν ποτέ τον Αντύπα, που έγινε θρύλος και σύμβολο. Ο θάνατός του ήταν σπόρος για τους αγώνες των αγροτών, που οδήγησαν στη μεγάλη εξέγερση στο Κιλιλέρ και τελικά στη νομοθετική ρύθμιση που έδωσε επιτέλους γη και δικαιώματα στους φτωχούς καλλιεργητές....

 Πηγή: Μηχανή του Χρόνου

Μια μικρή πόλη μέσα σε γήπεδο!

Η ιστορί α ξεκινά με την κατασκευή ενός εντυπωσιακού γηπέδου μπέιζμπολ στο κέντρο της Οσάκα στην Ιαπωνία, προκειμένου να αποτελέσει την έδρα της περίφημης ιαπωνικής ομάδας μπέιζμπολ Nankai Hawks.

Η χωρητικότητα του εν λόγω γηπέδου έφτανε τα 31.380 άτομα, ενώ δημιουργήθηκε με βάση όλες τις νέες τεχνολογίες και περιελάμβανε τις πιο σύγχρονες κατασκευές. Οι οπαδοί, μάλιστα, ενθουσιάστηκαν με το εντυπωσιακό αποτέλεσμα του σταδίου, μόνο που η χαρά τους… δεν κράτησε για πολύ!

Το 1998 η εταιρεία κατασκευής και εκμετάλλευσης του γηπέδου αποφάσισε να πουλήσει το χώρο σε έναν ιαπωνικό Όμιλο εταιρειών και να μεταφερθεί στην πόλη Fukuoka, όπου κατασκεύασε νέο γήπεδο μπέιζμπολ.

Το αποτέλεσμα ήταν το εν λόγω στάδιο να πέσει σε αχρηστία και να μείνει για αρκετό καιρό αχρησιμοποίητο. Μέχρι τη στιγμή που αποφασίστηκε να κατασκευαστούν κατοικίες στο εσωτερικό του, ενώ χώροι στάθμευσης και πράσινα παρτέρια συμπλήρωσαν σύντομα το σκηνικό.

Έτσι δημιουργήθηκε μια τρόπον τινά παράξενη μικρή πόλη μέσα στο γήπεδο, στο κέντρο της Οσάκα, όπου οι κάτοικοι είχαν το προνόμιο να λένε (και όχι άδικα!) ότι έχουν -αν μη τι άλλο- το μπέιζμπολ μέσα στην… καρδιά τους!

Η Εξέγερση της Κροστάνδης

Ο Κόκκινος Στρατός επιτίθεται στην Κροστάνδη

Ανεπιτυχής ανταρσία των σοβιετικών ναυτών κατά των μπολσεβίκων του Λένιν. Ήταν η τελευταία μαζική απόπειρα αμφισβήτησης της κομμουνιστικής διακυβέρνησης στη Ρωσία έως τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991 και μάλιστα από ένα τμήμα των Ενόπλων Δυνάμεων που είχε στηρίξει την Οκτωβριανή Επανάσταση το 1917.

Έλαβε χώρα από τις 7 έως τις 17 Μαρτίου 1921 στην Κροστάνδη, που είναι νησιωτική πόλη της βορειοδυτικής Ρωσίας και αποτελεί το σπουδαιότερο λιμάνι της Αγίας Πετρούπολης. Είναι κτισμένη επάνω στο νησί Κότλιν, στο κέντρο του Κόλπου της Φινλανδίας και έχει εξαιρετική στρατηγική σημασία, αφού ελέγχει τη θαλάσσια συγκοινωνία μεταξύ Βαλτικής και Αγίας Πετρούπολης.

Στις αρχές του 1921, τη Ρωσία κυβερνούσε ο Λένιν και οι μπολσεβίκοι, οι οποίοι είχαν εξέλθει νικητές από ένα καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο. Η οικονομική κατάσταση της χώρας ήταν απελπιστική. Η κρατικοποιημένη οικονομία δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στις προσδοκίες ακόμη και των υποστηρικτών της. Η βιομηχανική παραγωγή είχε μειωθεί κατά 20% σε σχέση με την τσαρική περίοδο, οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις είχαν συρρικνωθεί στο 38% των προεπαναστατικών. Ο πληθωρισμός είχε εκτοξευθεί στα ύψη. Ένα δολάριο ισοδυναμούσε με δύο ρούβλια το 1914, ενώ το 1920 η ανταλλακτική του αξία ήταν ένα προς 1.200. Η άθλια οικονομική κατάσταση είχε οδηγήσει την ύπαιθρο σε αναταραχή, ενώ οι απεργίες και οι συγκρούσεις ήταν καθημερινό φαινόμενο στις μεγάλες πόλεις.

Στις 26 Φεβρουαρίου 1921 οι ναύτες των πολεμικών πλοίων «Πετροπαβλόφσκ» και «Σεβαστοπόλ» αποφάσισαν να παρέμβουν και συνέταξαν ένα κείμενο με 15 θέσεις. Απαιτούσαν, μεταξύ άλλων, από τους μπολσεβίκους περισσότερες πολιτικές ελευθερίες, τερματισμό του πολεμικού κομμουνισμού, ελευθερία δράσης για τα μικρότερα σοσιαλιστικά κόμματα και περιορισμό των μέτρων κατά της μικρής ατομικής ιδιοκτησίας. Στη 1 Μαρτίου το μανιφέστο ενεκρίθη από την ανοιχτή γενική συνέλευση, στην οποία πήραν μέρος χιλιάδες ναύτες, στρατιώτες και πολίτες της Κροστάνδης. Μάταια οι εκπρόσωποι των μπολσεβίκων Καλίνιν και Κούζμιν προσπάθησαν να τους αποτρέψουν, γιατί το πλήγμα για τον Λένιν θα ήταν μεγάλο, καθώς η αμφισβήτηση προήρχετο από τους προλετάριους.

Οι ναύτες, σκληραίνοντας τη στάση τους, προχώρησαν στη σύλληψη των Καλίνιν και Κούζμιν, όταν άρχισαν να καταφθάνουν πληροφορίες από τη Μόσχα για δυναμική επέμβαση του Κόκκινου Στρατού. Αποφάσισαν να αντισταθούν και παρέταξαν 10.000 άνδρες υπό τον μηχανικό πλοίων Στέπαν Πετριτσένκο.

Η απάντηση της Μόσχας ήταν άμεση και δυναμική. Αφού χαρακτήρισε τους εξεγερμένους ναύτες «μικροαστούς αντεπαναστάτες και πιόνια της Γαλλίας», αποφάσισε την καταστολή της ανταρσίας τους. Με εντολή του Λέοντος Τρότσκι, αρχηγού του Κόκκινου Στρατού, εστάλησαν στην Κροστάνδη 50.000 άνδρες, υπό τον στρατάρχη Μιχαήλ Τουχατσέφσκι.

Οι μάχες κράτησαν έως τις 17 Μαρτίου, όταν ο Κόκκινος Στρατός κατέλαβε την πόλη με βαρύτατες απώλειες (περίπου το 1/5 της δύναμής του). Υπό κανονικές συνθήκες η κατάληψη του νησιού θα ήταν αδύνατη, δεδομένης της απόλυτης ναυτικής υπεροχής των εξεγερμένων. Αλλά η παγωμένη θάλασσα τους στέρησε αυτό το πλεονέκτημα, δίνοντας στους άνδρες του Τουχατσέφσκι τη δυνατότητα να κινηθούν επάνω στον πάγο ως στρατός ξηράς.

Μεγάλος αριθμός από τους εξεγερμένους ναύτες εκτελέσθηκε επί τόπου ή μεταφέρθηκε σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Σιβηρία, ενώ οι περισσότεροι διέφυγαν στη γειτονική Φινλανδία. Σύμφωνα με τα σοβιετικά αρχεία, ο Κόκκινος Στρατός έχασε 527 άνδρες, ενώ 3285 ήταν οι τραυματίες. Οι απώλειες για τους εξεγερμένους ανήλθαν σε 1000 νεκρούς και 2000 τραυματίες. 2500 συνελήφθησαν και 8000 διέφυγαν στη Φιλανδία.

Η Εξέγερση της Κροστάνδης θορύβησε τον Λένιν και ήταν ένας από τους λόγους που τον οδήγησαν να προβεί σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Στις 21 Μαρτίου 1921 υιοθέτησε τη λεγόμενη Νέα Οικονομική Πολιτική, που περιείχε στοιχεία ελεύθερης οικονομίας.

Από το ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ.

Σαν σήμερα, το 1951, την εποχή που ο Μακαρθισμός ήταν στο απόγειο του, ξεκινάει στην Αμερική η δίκη των Έθελ και Τζούλιους Ρόζενμπεργκ, δύο Αμερικανών κομμουνιστών που κατέληξε στην εκτέλεση τους.

Από ΒΑΘΥ ΚΟΚΚΙΝΟ :

 Γράφει η Αργυρώ Κραββαρίτη

Ηταν σαν σήμερα 6/3 του 1951 εποχή που στην Αμερική ο λεγόμενος μακαρθισμός βρισκόταν στο απόγειό του, όταν ξεκίνησε η δίκη των Έθελ και Τζούλιους Ρόζενμπεργκ, δύο Αμερικανών κομμουνιστών, που αντιμετώπισαν την κατασκευασμένη κατηγορία ότι έδωσαν πυρηνικά μυστικά στη Σοβιετική Ένωση, για να κατασκευάσει την ατομική βόμβα.

Θα δούμε αναλυτικά την όλη υπόθεση αφού υπενθυμίσουμε ότι αναφερόμαστε σε μια περίοδο όπου οι διώξεις των μελών του Κ.Κ.ΗΠΑ, αλλά και κάθε ενεργού δημοκράτη πολίτη της Αμερικής, που είχαν ξεκινήσει ήδη από τις αρχές του 1941, έχουν κορυφωθεί. 

Ας ξεκινήσουμε απ' το φινάλε της υπόθεσης για να την ξεδιπλώσουμε

Στις 5 Απρίλη 1951 το αμερικανικό δικαστήριο καταδικάζει τους κομμουνιστές Τζούλιουςκαι Έθελ Ρόζενμπεργκ σε θάνατο με τη κατηγορία της κατασκοπίας. Ηταν μια στημένη δίκη σκοπιμότητας με αρκετούς ιστορικούς να την συσχετίζουν με την δίκη των αναρχικών εργατών Σάκο και Βαντσέτι, που οδηγήθηκαν σε θάνατο, θύματα του ταξικού μίσους των κεφαλαιοκρατών, το 1920.

Από το 1945 οπότε οι ΗΠΑ έριξαν τις βόμβες στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, η Αμερική παρουσιάζετε παντοδύναμη και όλος ο υπόλοιπος κόσμος ζει την «ατομική τρομοκρατία» των Αμερικανών.

Σταδιακά η κατάσταση αλλάζει. Στην Κίνα επικρατεί θριαμβευτικά η κομμουνιστική επανάσταση του Μάο, ενώ στις αρχές της δεκαετίας του ’50 η Σοβιετική Ενωση ανακοινώνει ότι κατασκεύασε ατομική βόμβα, καταργώντας έτσι το μονοπώλιο του ατομικού όπλου των ΗΠΑ. Ηταν δυο γεγονότα που ταρακούνησαν συθέμελα το πολιτικοοικονομικό και στρατιωτικό κατεστημένο της Αμερικής διαλύοντας την αίσθηση της ηγεμονίας και μονοκρατορίας που είχε μέχρι τότε. Η αρχική αμηχανία δίνει την θέση της στον πανικό και στην σύγχυση που μεταφράζονται σε ένα αντικομμουνιστικό και αντισοβιετικό παραλήρημα.

Οι αντιλήψεις του πανίσχυρου αρχηγού του FBI Έντγκαρντ Χούβερ και του ακροδεξιού γερουσιαστής Γιόζεφ Μακάρθι επικρατούν. Παντού ανακαλύπτουν «διείσδυση κομμουνιστών» και μετά την «διαπίστωση» του Μακάρθι, στις αρχές του 1950 για τους «200 πράκτορες του Κ.Κ. των ΗΠΑ που έχουν διεισδύσει στο υπουργείο Εσωτερικών» δίνεται το σύνθημα να ξεκινήσει μια εποχή που έμεινε γνωστή ως «Μακαρθισμός» και κατά την οποία η Αμερικανική κυβέρνηση εξαπέλυσε ένα «κυνήγι των μαγισσών», «ανακαλύπτοντας» παντού κομμουνιστές οι οποίοι «υπονόμευαν τις ΗΠΑ».

Το ρόλο της νέας ιεράς εξέτασης αναλαμβάνει –πάντα υπό την καθοδήγηση του Μακάρθι- η «Επιτροπή Αντιαμερικανικών Ενεργειών», που εξελίσσεται σε εργαλείο τρόμου και υστερίας. Χιλιάδες άνθρωποι, κάθε κοινωνικής τάξης και ηλικίας, διανοούμενοι, καλλιτέχνες, επιστήμονες, δημοσιογράφοι, συνδικαλιστές βρίσκονται μπροστά στην Επιτροπή για να ανακριθούν αντιμετωπίζοντας κατασκευασμένες κατηγορίες και πολλές φορές συναντάμε το φαινόμενο –όπως στην υπόθεση Ρόζενμπεργκ για την οποία θα μιλήσουμε παρακάτω- να «καρφώσουν» συγγενείς, συνεργάτες και φίλους τους, για να γλυτώσουν οι ίδιοι.

Με αυτό το σκηνικό να επικρατεί παίρνεται η δικαστική απόφαση της εκτέλεσης των Ρόζενμπεργκ.

Ο Τζούλιους και η Εθελ υπήρξαν ενεργά μέλη του Κ.Κ. των ΗΠΑ. Ο πρώτος εργαζόταν σε στρατιωτική βάση και η Εθελ σε ναυτιλιακή εταιρεία. Τα κοινά τους ενδιαφέροντα τους οδήγησαν να παντρευτούν αποκτώντας δυο παιδιά.

Στα πρόσωπα τους ο στενός συνεργάτης του Μακάρθι, Ρόι Κον (ο οποίος το 1969καταδικάστηκε για εξαγορά, εκβιασμό και απάτη) με αναπόδεικτες κατασκευασμένες κατηγορίες, ψευδομάρτυρες, και πλαστογραφίες –έχοντας την αμέριστη υποστήριξη όλου του δημοσιογραφικού κατεστημένου των ΗΠΑ που πριν ακόμα ξεκινήσει η δίκη των Ρόζενμπεργκ είχε βγάλει καταδικαστική απόφαση, καλλιεργώντας το ανάλογο κλίμα στην κοινή γνώμη – μεθόδευσε την δίκη έτσι ώστε δυο αθώοι να οδηγηθούν στο θάνατο.

Απ’ το ξεκίνημα της ακροαματικής διαδικασίας φάνηκε ότι η δίκη ήταν στημένη. Δεν υπήρξε το παραμικρό στοιχείο σε βάρος των κατηγορουμένων και τα όσα τους επιδιδόταν κατέρρευσαν με πάταγο.

Τα όσα ισχυρίστηκε στην κατάθεση του ο βασικός μάρτυρας κατηγορίας Ντέιβιντ Γκρίνγκλας, -αδελφός της Εθελ Ρόζενμπεργκ-, δεν είχαν καμιά βασιμότητα. Ο ισχυρισμός του ότι σαν τεχνικός συνεργάτης του Κέντρου Ατομικών Ερευνών του Λος Αλαμος, έτυχε να παρακολουθήσει συζητήσεις επιστημόνων, απ’ τις συγκέντρωσε μυστικά για την κατασκευή ατομικής βόμβας και στην συνέχεια αυτές τις μυστικές πληροφορίες τις μετέδιδε στον γαμπρό του, Τζούλιους Ρόζενμπεργκ και ο τελευταίος με την σειρά του στους Ρώσους, ήταν στην κυριολεξία αστείος.

Όταν διαπιστώθηκε ότι με τέτοιες αστειότητες –τις οποίες αποδόμησε και ο ατομικός φυσικός καθηγητής Γιούρεϊ που σε ένα γράμμα του προς τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, τόνιζε: «Ενα πρόσωπο σαν τον Γκρίνγκλας δε θα ήταν, οπωσδήποτε, σε θέση να μεταδίδει φυσικά, μαθηματικά και χημικά μυστικά της ατομικής βόμβας» – το FBI επιστράτευσε άλλον ψευδομάρτυρα. Κάποιον Μαξ Έλιτσερ, που παρουσιάστηκε σαν γνωστός του ζευγαριού, και ο οποίος ισχυρίστηκε, χωρίς να μπορεί να αποδείξει τα λεγόμενα του, πως οι Ρόζενμπεργκ του είχαν ζητήσει εμπιστευτικές πληροφορίες λόγω της δουλειάς του στην πολεμική αεροπορία.

Εδώ να συμπληρώσουμε ότι ο αδελφός της Εθελ Ρόζενμπεργκ, Ντέηβιντ Γκρήνγκλας, του οποίου η μαρτυρία χρησιμοποιήθηκε για να βρεθεί στην ηλεκτρική καρέκλα το ζεύγος Ρόζενμπεργκ, ενώ ο ίδιος γλίτωσε την θανατική ποινή καταδικαζόμενος σε δεκαετή φυλάκιση, προφανώς πνιγμένος από τύψεις δήλωσε στα τέλη του 2000 ότι «προτίμησε να ψευδορκήσει κατά της αδελφής του, ώστε να προστατεύσει τη γυναίκα του και τα παιδιά του».

Σε όλοι την διάρκεια της δίκης οι κατηγορούμενοι κατέρριψαν με επιχειρήματα όλα τα στοιχεία και τις καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας και αντιμετώπισαν το εχθρικό προς αυτούς δικαστήριο με αξιοπρέπεια, αλλά και με περιφρόνηση γνωρίζοντας ότι ήδη η απόφαση του ήταν προειλημμένη.

Ο Μακάρθι χρειαζόταν αυτή την καταδίκη για να προχωρήσει στις γνωστές εκκαθαρίσεις με το επιχείρημα ότι «κομμουνιστής ίσον αντιαμερικανός» και να εφαρμόσει την νέα πολιτική που κατά την γνώμη του είχε ανάγκη η Αμερική.

Αυτό το γνώριζε πολύ καλά ο Τζούλιους Ρόζενμπεργκ όταν δήλωνε μετά την ανακοίνωση της ποινής: «Η θανατική ποινή δεν με εκπλήσσει. Έτσι έπρεπε να γίνει. Έπρεπε να υπάρξει μία “υπόθεση Ρόζενμπεργκ”, γιατί έπρεπε να ενταθεί η υστερία στην Αμερική για να δικαιολογηθεί ο πόλεμος της Κορέας. Έπρεπε να επικρατήσει υστερία και πανικός στην Αμερική για να πάρουν άδεια να αυξήσουν τους πολεμικούς προϋπολογισμούς. Και έπρεπε να μαχαιρώσουν κατάκαρδα την αριστερά και να τους πουν ότι δε θα ξεμπερδεύεις γρήγορα με ελαφριές ποινές, αλλά θα σε σκοτώσουμε!»…

Αλλωστε αυτό το κλίμα είχε γίνει καθαρό σε όλους τους διάδικους της στημένης αυτής δίκης από την στιγμή που ένας από τους δικαστές, ο Ιρβινγκ Κάουφμαν, έλεγε απευθυνόμενος στους κατηγορούμενους: «Προξενήσατε κακό πιο μεγάλο από μια ανθρωποκτονία. Γιατί με τη δυνατότητα που παρείχατε στη Σοβιετική Ένωση να διαθέσει το ατομικό όπλο ανοίξατε το αιματηρό μέτωπο της Β. Κορέας που στοίχισε 50.000 και πλέον ζωές», χωρίς ο ίδιος να παραλείψει να επισημάνει ότι οι κατηγορούμενοι με τις ενέργειές τους «άλλαξαν τον ρου της ιστορίας και κατέστησαν τις ΗΠΑ υποψήφιες να δεχθούν επίθεση με ατομικά όπλα»!.

Μετά την καταδικαστική απόφαση χιλιάδες Αμερικανοί διαδήλωσαν στους δρόμους υπέρ της αθωότητας των Ρόζενμπεργκ ενώ διανοούμενοι και επιστήμονες –ανάμεσα τους ο Αϊνστάιν, ο Πάμπλο Πικάσο, ο Σαν Πολ Σάρτρ, ο Χάμετ ο Μπρεχτ κ.α- καταγγέλλουν τους Αμερικανούς για κυνήγι μαγισσών και εγκλήματα.

Οι διαμαρτυρίες αυτές δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα και στις 19 Ιούνη 1953 ο Τζούλιους και η Έθελ Ρόζενμπεργκ κάθονται στην ηλεκτρική καρέκλα, στις φυλακές Σινγκ Σινγκ της Νέας Υόρκης, πληρώνοντας με την ζωή τους την μισαλλοδοξία της Αμερικανικής κυβέρνησης αλλά και την παλληκαρήσια στάση τους απέναντι στην δικαστική έδρα.

Το τελευταίο φιλί των μελλοθανάτων

Τα δυο αγόρια των Ρόζενμπεργκ που έμειναν ορφανά, ο δεκάχρονος Michael ο εξάχρονος Robert, υιοθετήθηκαν από άτεκνο ζευγάρι καλλιτεχνών, την Άννα και τον Άβελ Μίροπολ.
Στη δεκαετία του ’60 τα δύο αδέλφια δραστηριοποιήθηκαν στο αντιπολεμικό κίνημα.
Το 1975 έγραψαν το βιβλίο: «Είμαστε η κληρονομιά σας… τα παιδιά της Έθελ και του Τζούλιους Ρόζενμπεργκ», ενώ το 1990 ίδρυσαν το «Ταμείο Ρόζενμπεργκ» για να βοηθήσουν παιδιά με εκπαιδευτικές ανάγκες, τις οποίες δεν μπορούσαν να καλύψουν οι γονείς τους.

Κιλελέρ: Η εξέγερση της αγροτιάς

Από το tvxs:

Στις 6 Μαρτίου του 1910, ξέσπασαν τα αιματηρά επεισόδια στο χωριό Κιλελέρ, που εξαπλώθηκαν σε άλλες πόλεις της Θεσσαλίας και αποτέλεσαν την κορυφαία εξέγερση της ελληνικής αγροτιάς ενάντια στην εκμετάλλευση των τσιφλικάδων. Μία εξέγερση που προκάλεσε τη συμπάθεια όλου του λαού και οδήγησε σταδιακά στη λύση του αγροτικού ζητήματος.

Το αγροτικό ζήτημα στη Θεσσαλία ξεκίνησε με την ένταξή της περιοχής στην ελληνική επικράτεια το 1881. Η ελλειμματική παραγωγή του νεοσύστατου κράτους σε σιτηρά αδυνατούσε να θρέψει τον πληθυσμό και να επιτρέψει την εκβιομηχάνιση της χώρας, επομένως ο Αλέξανδρος Κουμουνδούρος επιχείρησε να λύσει το πρόβλημα με την προσάρτηση της σιτοπαραγωγού Θεσσαλίας.

Επί Τουρκοκρατίας οι κολίγοι της Θεσσαλίας είχαν τη νομή της γης που καλλιεργούσαν, των οικιών και τον βοσκότοπων και δεν επιτρεπόταν να εκδιωχθούν από αυτή, ενώ σε αντάλλαγμα οι τσιφλικάδες είχαν δικαίωμα εισπράξεως των προσόδων επί των μεγάλων εκτάσεων.

Εν όψει της προσάρτησης, οι Τούρκοι φεουδάρχες πούλησαν τις εκτάσεις σε Έλληνες εμπόρους της Κωνσταντινούπολης ή των παροικιών, οι οποίοι αποδείχθηκαν χειρότεροι δυνάστες. Σε αντίθεση με το οθωμανικό, το αστικό νομοθετικό πλαίσιο του ελληνικού κράτους στερούσε από τις καλλιεργητικές συμβάσεις τον ισόβιο και κληρονομικό χαρακτήρα τους και επέτρεπε τον εκδίωξή των αγροτών.

Πλέον οι κολίγοι είχαν ιδιαίτερα επαχθείς οικονομικές υποχρεώσεις. Έπρεπε να δίνουν στο τσιφλικά το 1/3 ή το 1/2 της παραγωγής καθώς και άλλα προϊόντα, ενοίκιο για τη βοσκή των ζώων τους και να στέλνουν μια γυναίκα για ζύμωμα. Υφίσταντο ταπεινώσεις όπως το μαστίγωμα ή ο βιασμός των γυναικών τους, ενώ διέμεναν σε τρώγλες.

Οι αγρότες αντέδρασαν έντονα, απαιτώντας είτε την επαναφορά του προηγούμενου καθεστώτος είτε τη δυνατότητα απαλλοτριώσεων. Η αρνητική στάση του Χαρίλαου Τρικούπη, ο οποίος δεν ήθελε να απαλλοτριώσει τη γη χάνοντας τους ξένους επενδυτές, οδήγησε σύντομα σε πιο οργανωμένες δράσεις.

Στην αυγή του 20ού αιώνα δημιουργήθηκαν οι πρώτοι αγροτικοί σύλλογοι σε Λάρισα, Καρδίτσα και Τρίκαλα και ξεκίνησαν κινητοποιήσεις, συλλαλητήρια, ψηφίσματα σε Κυβέρνηση, Βουλή και Βασιλιά κλπ. Η δύναμη του κινήματος ενισχύθηκε από τη δολοφονία του αγροτιστή Μαρίνου Αντύπα από όργανο των τσιφλικάδων το 1907, τις απεργίες των Βολιωτών καπνεργατών, το κίνημα στο Γουδί και τις παλαιότερες αγροτικές εξεγέρσεις επί σταφιδικής κρίσης.

Το 1910 το κίνημα έφτασε στο αποκορύφωμά του, όταν το προγραμματισμένο πανθεσσαλικό συλλαλητήριο της Λάρισας εξελίχθηκε σε αιματηρή εξέγερση. Όλα ξεκίνησαν από το χωριό Κιλελέρ, όπου 200 χωρικοί θέλησαν να επιβιβασθούν σε τρένο χωρίς να πληρώσουν εισιτήριο για να μεταβούν στη Λάρισα. Μετά την άρνηση του επιβαίνοντος διευθυντή των Θεσσαλικών Σιδηροδρόμων, οι αγρότες ξεκίνησαν να λιθοβολούν το συρμό καθώς απομακρυνόταν.

Ένα χιλιόμετρο πιο πέρα, ομάδα 800 χωρικών σταμάτησε το τρένο. Στις συμπλοκές που ακολούθησαν, στρατιωτικοί που επέβαιναν στο συρμό πυροβόλησαν τον όχλο, σκοτώνοντας 2-4 αγρότες και τραυματίζοντας άλλους. Τα επεισόδια συνεχίστηκαν στο χωριό Τουλάρ με 2 νεκρούς και 15 τραυματίες, ενώ όταν τα νέα έφτασαν στη Λάρισα οι συμπλοκές μεταξύ διαδηλωτών και στρατού επεκτάθηκαν με 2 ακόμα νεκρούς μετά την επέμβαση του ιππικού.

Αργότερα πραγματοποιήθηκε ειρηνικά το συλλαλητήριο και διαβάστηκε το ψήφισμα της συγκέντρωσης, με το οποίο οι αγρότες ζητούσαν άμεση υποβολή και ψήφιση του νομοσχεδίου για την απαλλοτρίωση, την αύξηση των κονδυλίων του Γεωργικού Ταμείου και εξέφρασαν την οδύνη τους «για την άδικον επίθεσιν κατά του φιλήσυχου και νομοταγούς λαού, ής θύματα υπήρξαν άοπλοι και αθώοι λευκοί σκλάβοι της Θεσσαλίας».

Πολλοί ήταν οι συλληφθέντες και προφυλακιστέοι διαδηλωτές, όλοι όμως αθωώθηκαν στις 23 Ιουνίου του ίδιου έτους. Η εξέγερση κέρδισε τη συμπάθεια του ελληνικού λαού, εντείνοντας τις πιέσεις για επίλυση του ζητήματος και φουντώνοντας το αγροτικό κίνημα σε ολόκληρη τη χώρα.

Μετά τα πρώτα νομοθετικά μέτρα που έλαβε ο Ελευθέριος Βενιζέλος υπέρ των κολίγων το 1911 ακολούθησαν και άλλες κινητοποιήσεις, οι οποίες σε συνδυασμό με τις πιέσεις των αστών και τις διεκδικήσεις των μικρασιατών προσφύγων οδήγησαν στην αγροτική μεταρρύθμιση του 1917-1922, με τις πρώτες απαλλοτριώσεις από την κυβέρνηση Πλαστήρα.

Μηχανή του Χρόνου: 'Το σκυλί του πολέμου' - Η θρυλική μηχανή της BMW με το καλάθι που αντέγραψαν Σοβιετικοί και Αμερικανοί

Μετέφερε 450 κιλά και "κόλλησε" μόνο στο παγωμένο Στάλινγκραντ. Γιατί σταμάτησε η παραγωγή της

Από την mixanitouxronou.gr

Η ιστορία των μηχανών με το καλάθι χρονολογείται από τα τέλη του 19ου αιώνα, ωστόσο κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου η συγκεκριμένη μοτοσικλέτα έγινε συνώνυμο του τρόμου και της παρουσίας των Ναζί τόσο στα κατεχόμενα έθνη όσο και στην πρώτη γραμμή του πολέμου.

Κερδίζοντας επάξια το όνομα «σκυλιά του πολέμου», κυρίως το μοντέλο R75 της «BMW», οι θρυλικές αυτές  μηχανές χρησιμοποιήθηκαν ακόμη και για την καταστροφή των αρμάτων μάχης και το μόνο που τους σταματούσε ήταν οι πολικές θερμοκρασίες της ρωσικής επικράτειας. Μετά τον πόλεμο, οι μηχανές με το καλάθι έδωσαν τη θέση τους στα μεγάλα τετρακίνητα που τόσο επιθυμούσαν οι εύποροι Αμερικανοί, ενώ γνώρισαν μια μικρή άνθιση μέσα από τις κωμωδίες, κυρίως του αείμνηστου κωμικού Λουί Ντε Φινές.

Η "BMW", τα θρυλικά μοντέλα και ο Στάλιν

Ο Χίτλερ και οι σύμβουλοί του είχαν αναγνωρίσει την πρακτικότητα των δικύκλων, εφόσον ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, δεν ήταν ένας πόλεμος των χαρακωμάτων. Η BMW κατασκεύασε διάφορα μοντέλα, αλλά δύο ήταν αυτά που ξεχώρισαν, το R12 και το «σκυλί του πολέμου», R75. Το πρώτο μοντέλο ήταν αυτό αρχικά που επέλεξε ο Φύρερ και οι επιτελείς του για τον στρατό του Γ’ Ράιχ. Η R12 έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις πρώτες συγκρούσεις του πολέμου, κατά τη διάρκεια της εισβολής στη Γαλλία, αλλά και στην επιχείρηση «Μπαρμπαρόσα». Παρόλο που η μηχανή είχε ειδική θέρμανση για τους επιβαίνοντες, τους φθινοπωρινούς και τους χειμερινούς μήνες, η χρήση της ήταν περιορισμένη. Έτσι η BMW έστειλε μηχανικούς και τεχνικούς στην πρώτη γραμμή του πολέμου, με σκοπό να καταγράψουν τις εδαφικές και κλιματολογικές συνθήκες. Μετά κατασκεύασαν το θρυλικό μοντέλο μηχανής με καλάθι, την R75.

Καθώς βέβαια, ο γερμανικός στρατός είχε μεγάλη ανάγκη από μηχανές με καλάθια, πέρα από τη BMW, και άλλοι κατασκευαστές, μεταξύ των οποίων οι «Zundapp», «Stoye», «Royal» , «Steib» και «NSU», εργάστηκαν πυρετωδώς και έστειλαν μηχανές στον πόλεμο. Κανείς όμως δεν μπόρεσε να ξεπεράσει το μοντέλο της BMW.

Αυτό το μικρό «θηρίο» των 750 κυβικών, γνωστό και ως «Type Russia» είχε τη δυνατότητα να μεταφέρει βάρος 450 κιλά που ξεπερνούσε το δικό της βάρος, το οποίο ήταν 420. Είχε κίνηση και στον τρίτο τροχό με αποτέλεσμα να κάνει πιο εύκολα ελιγμούς και να λειτουργεί το ίδιο καλά τόσο εντός όσο και εκτός δρόμου.

Η Αμερική, η Σοβιετική Ένωση και η Κίνα προσπάθησαν να φτιάξουν παρόμοια μοντέλα μηχανών με καλάθια. Ο Στάλιν, μάλιστα, ίδρυσε την «IMZ-Ural» ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο. Ζήτησε από τους μηχανικούς να αντιγράψουν το μοντέλο της BMW με σκοπό να την χρησιμοποιήσει ο κόκκινος στρατός.

Το σοβιετικό μοντέλο M72 κυκλοφόρησε σε 10.000 κομμάτια και ήταν πιστό αντίγραφο της R75. Για την ίδια δουλειά, επιστρατεύτηκαν στην Αμερική οι εταιρείες «Harley-Davidson» και «Indian» για την κατασκευή αντίστοιχης αποτελεσματικότητας μοντέλων.

Η «Harley-Davidson» αντέγραψε με εξαιρετική ακρίβεια τον κινητήρα και το σύστημα μετάδοσης της BMW, μετατρέποντας απλώς τη μονάδα μέτρησης σε ίντσες. Το 1942 κυκλοφόρησε η 750 κυβικών Harley-Davidson ΧΑ. Για περισσότερο από μια δεκαετία μετά τη λήξη του πολέμου και η Κίνα λάνσαρε ένα παρόμοιο με το R75 μοντέλο το «Yangtze River 750» ή αλλιώς «Chang Jiang 750».

Οι αναβάτες "καμικάζι" και η καταστροφή αρμάτων μάχης

Το «σκυλί του πολέμου», ευτυχώς για τις συμμαχικές δυνάμεις κυκλοφόρησε λιγότερα από 16.500 κομμάτια και χρησιμοποιήθηκε από τη Βέρμαχτ, όταν πια ήταν σίγουρη η ήττα της Γερμανίας και των δυνάμεων του Άξονα. Ανάμεσα στις πολεμικές αποστολές που έπαιρναν μέρος οι μηχανές με καλάθια R75 ήταν η μεταφορά αξιωματικών στα πεδία της μάχης, η παράδοση πολεμοφοδίων και γευμάτων, αλλά και οι συχνές περιπολίες. Το ανθεκτικό μοντέλο της BMW ήταν σχεδιασμένο να καταστρέψει ακόμη και άρματα μάχης! Ικανοί ήταν όμως και οι οδηγοί των μηχανών που έπαιρναν μέρος σε επιχειρήσεις, οι οποίες έμοιαζαν με αποστολές αυτοκτονίας.

Με το όνομα «kradfahrer», που σήμαινε κάτι βαθύτερο από απλοί μοτοσικλετιστές, εξερευνούσαν τα πεδία μάχης χωρίς τον πολεμικό τους εξοπλισμό, με αποτέλεσμα να γίνονται πολύ εύκολος στόχος των αντίπαλων δυνάμεων, κυρίως των ελεύθερων σκοπευτών. Αυτοί οι μοτοσικλετιστές άλλωστε κοσμούσαν και πολλές «κάρτες θανάτου», όπως ονόμαζαν τα γράμματα οι Γερμανοί που έστελναν στις οικογένειες των πεσόντων, καθώς η πλειοψηφία τους δεν επέστρεψε ποτέ πίσω.

Ο εφερεύτης του καλαθιού ήταν γάλλος αξιωματικός

Η ιστορία των μηχανών με καλάθι ξεκινά πολύ νωρίτερα από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η πρώτη τους εμφάνιση έγινε το μακρινό 1893, όταν μια γαλλική εφημερίδα ανακοίνωσε ένα μεγάλο για την εποχή χρηματικό έπαθλο, σε όποιον μπορούσε να κατασκευάσει ένα βολικό μεταφορικό μέσο για τον συνεπιβάτη του. Δεδομένου ότι πολλοί συνεπιβάτες ήταν γυναικείου φύλου, έπρεπε να βρεθεί ένας τρόπος οι γυναίκες να μετακινούνται χωρίς να χρειάζεται να «καβαλήσουν» μηχανή, κάτι που σίγουρα θα προκαλούσε έντονες αντιδράσεις στη συντηρητική κοινωνία του 19ου αιώνα.

Ένας γάλλος αξιωματικός του στρατού με το όνομα Μπερτού κέρδισε τον διαγωνισμό, όταν προσάρμοσε στο πλάι του μηχανοκίνητου ποδηλάτου του ένα καλάθι. Δέκα χρόνια αργότερα, πολλές εταιρείες παραγωγής μηχανών είχαν από μία μοτοσικλέτα με καλάθι.

Το 1903, τα αδέρφια Γκράχαμ από το Μίντλσεξ της Αγγλία πήραν το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για την «πατέντα» με το καλάθι κολλημένο στη μηχανή. Καθώς οι μηχανές με καλάθια ήταν πιο οικονομικές από το αυτοκίνητο, όλο και περισσότεροι κατασκευαστές παρείχαν εργοστασιακά μοντέλα με καλάθια στο πλάι, χωρίς απαραίτητα να προορίζονται για συνεπιβάτες. Υπήρχαν καλάθια αποκλειστικά για μεταφορά εμπορευμάτων, αλλά και ειδικά για πυροσβεστικό εξοπλισμό. Μέχρι τον Μεγάλο Πόλεμο, χιλιάδες εταιρείες είχαν «ρίξει» στην αγορά μηχανές με πάρα πολλούς και διαφορετικούς τύπους καλαθιών

Α' Παγκόσμιος. Η άνοδος και η πτώση

Όταν ξέσπασε ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος, οι συγκεκριμένες μηχανές χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά στο Δυτικό Μέτωπο. Η δράση τους, βέβαια, ήταν αρκετά περιορισμένη, καθώς ο πόλεμος αυτός χαρακτηρίστηκε και ως πόλεμος των χαρακωμάτων και οι μηχανές χρησίμευαν μόνο για μεταφορά αξιωματικών και υλικών αγαθών. Με τη λήξη του πολέμου, η δημοτικότητα του συγκεκριμένου μοντέλου μηχανών μειώθηκε κατακόρυφα, επειδή οι καταναλωτές στράφηκαν στην αγορά αυτοκινήτων. Κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου και την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης, πολλοί την επέλεξαν για άλλη μια φορά ως οικονομικότερη λύση μετακίνησης μέσα στην πόλη.

 

Η κατάρρευση της «BMW» και ο Λουί Ντε Φινές

Η άλλοτε παντοδύναμη BMW μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, καταστράφηκε. Τα εργοστάσια της στην Ευρώπη γκρεμίστηκαν και η σύνδεση του ονόματος της εταιρίας με την ηττημένη ναζιστική Γερμανία, της προκάλεσε περισσότερα προβλήματα. Η πλειοψηφία των μηχανικών είχε μετακομίσει στις ΗΠΑ, ενώ ένας από τους όρους συνθηκολόγησης της Γερμανίας ήταν η απαγόρευση κατασκευής μηχανών BMW μέχρι το 1947. Σταδιακά, όλο και λιγότερες εταιρίες κατασκεύαζαν πλέον  μηχανές με καλάθι στο πλάι, με αποτέλεσμα η συγκεκριμένη βιομηχανία να συρρικνωθεί σημαντικά. Πλέον, στην πλούσια μεταπολεμική δεκαετία του ’50 της Αμερικής, οι πολίτες είχαν την ικανότητα να συντηρήσουν οικονομικό και, κατά πολύ περισσότερο, πρακτικό αυτοκίνητο.

Οι μηχανές με καλάθι σήμερα θεωρούνται συλλεκτικά κομμάτια, ενώ αν κάποιος είναι τυχερός και εντοπίσει το θρυλικό μοντέλο της BMW R75, θα χρειαστεί μεγάλο χρηματικό ποσό για να την αποκτήσει.