Η Σφαγή του Τλατελόλκο. 2 Οκτωβρίου 1968

Η Σφαγή του Τλατελόλκο πραγματοποιήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 1968 στην Πλατεία των Τριών Πολιτισμών (Plaza de las Tres Culturas) στην περιοχή Τλατελόλκο της Πόλης του Μεξικού, μόλις 10 ημέρες πριν από την έναρξη των Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων της ίδιας χρονιάς.

• ​Το καλοκαίρι του 1968, επηρεασμένο από τον Γαλλικό Μάη και τα παγκόσμια αντικαθεστωτικά κινήματα, ένα μεγάλο φοιτητικό κίνημα φούντωσε στο Μεξικό. Οι φοιτητές ζητούσαν πολιτικές ελευθερίες, απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων, διάλυση της διαβόητης αστυνομίας καταστολής (Cuerpo de Granaderos) και κατάργηση άρθρων του ποινικού κώδικα που ποινικοποιούσαν τη διαμαρτυρία.
• Η κυβέρνηση του Προέδρου Γκουστάβο Ντίας Ορντάς (Gustavo Díaz Ordaz) προετοιμαζόταν για τη διεξαγωγή των Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 1968 (που θα ξεκινούσαν στις 12 Οκτωβρίου). Η ηγεσία της χώρας ήθελε να προβάλει μια εικόνα σταθερότητας και εκσυγχρονισμού και θεωρούσε τις διαδηλώσεις απειλή για τη διεθνή εικόνα του Μεξικού.

​Τι συνέβη στις 2 Οκτωβρίου

• ​Η Συγκέντρωση: Περίπου 5.000 έως 10.000 φοιτητές, εργάτες, οικογένειες και περαστικοί συγκεντρώθηκαν ειρηνικά στην Πλατεία των Τριών Πολιτισμών για να παρακολουθήσουν μια ομιλία των ηγετών του κινήματος.
• ​Η Παγίδα: Γύρω στις 6:00 το απόγευμα, στρατιωτικές δυνάμεις και τανκς περικύκλωσαν την πλατεία.
• ​Οι Πρώτοι Πυροβολισμοί: Φωτοβολίδες ρίχτηκαν από ένα ελικόπτερο, δίνοντας το σύνθημα. Ελεύθεροι σκοπευτές της μυστικής παραστρατιωτικής ομάδας Batallón Olimpia (που φορούσαν λευκά γάντια για να αναγνωρίζονται μεταξύ τους) άρχισαν να πυροβολούν από τα γύρω κτίρια τόσο κατά του πλήθους όσο και κατά των τακτικών στρατιωτικών δυνάμεων, προκαλώντας σύγχυση.
• ​Η Πανικόβλητη Αντίδραση: Ο στρατός υπέθεσε ότι δεχόταν επίθεση από τους φοιτητές και άνοιξε πυρ με βαρέα όπλα και πολυβόλα εναντίον του εγκλωβισμένου πλήθους.

​Απολογισμός και Θύματα

• ​Ο Αριθμός των Νεκρών: Η κυβέρνηση ισχυρίστηκε αρχικά ότι οι νεκροί ήταν μόλις 20 με 30. Ωστόσο, αυτόπτες μάρτυρες, δημοσιογράφοι και διεθνείς οργανισμοί εκτιμούν ότι οι νεκροί ήταν από 200 έως 300, ενώ ορισμένες πηγές κάνουν λόγο για ακόμα περισσότερους.
• ​Συλλήψεις και Βασανιστήρια: Εκατοντάδες διαδηλωτές τραυματίστηκαν, ενώ περισσότερα από 1.000 άτομα συνελήφθησαν, φυλακίστηκαν και υπέστησαν βασανιστήρια.

​Συγκάλυψη και Συνέπειες

• ​Λογοκρισία: Την επόμενη ημέρα, τα μέσα ενημέρωσης του Μεξικού, ελεγχόμενα από την κυβέρνηση, υποβάθμισαν το γεγονός, παρουσιάζοντάς το ως ένοπλη συμπλοκή με «τρομοκράτες» και «ξένους υποκινητές».
• ​Οι Αγώνες διεξήχθησαν Κανονικά: Δέκα ημέρες αργότερα, ο Πρόεδρος Ντίας Ορντάς κήρυξε την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων, απελευθερώνοντας λευκά περιστέρια ως σύμβολο ειρήνης.
• ​Ιστορική Αποκατάσταση: Για δεκαετίες το θέμα παρέμενε ταμπού. Μόνο στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές του 2000, με την πτώση της μονοκομματικής κυριαρχίας του PRI, άνοιξαν τα κρατικά αρχεία. Το 2000, η κυβέρνηση παραδέχτηκε επίσημα την κρατική ευθύνη για τη σφαγή.